پژوهش، هدف نیست، راهی برای یافتن حقیقت است
39 بازدید
تاریخ ارائه : 12/4/2014 10:29:00 AM
موضوع: سایر

پژوهش، تلاش علميِ روشمندي است تا از طريق آن، بتوانيم پاسخي مناسب براي حل مسائل خود بيابيم و يا دست کم، بدان نزديک شويم. بي توجهي به پژوهش، بي توجهي به تلاش براي پاسخ به مسائل اساسي زندگي، و درواقع، بي توجهي به زندگي است. اين بي توجهي، ناشي از نازل بودن و يا رکود سطح آگاهي‌ و معرفت‌ و يا ناشي از شرايط خاص رواني، اقتصادي، سياسي و... است. به هر روي، چنانچه زندگي براي ما معنادار است، و چنانچه نيازمنديم که بدانيم چگونه بايد در قواره يک مسلمان زندگي کنيم، بايد مستمراً، براي بهبود اوضاع آن بکوشيم. نوع و عمق آگاهي و معرفت ما، و نوع رويکرد ما به زندگي، نقشي فعال و اساسي در کشف مسائل و احساس نياز بيشتر براي پاسخ به آنها دارد. اين مسائل، الزاماً مسائل جديد و نوپديد نيستند؛ بلکه بسياري از آنها مسائلي هستند که به وجود آنها، اندک توجهي نداشته‌ايم. هر قدر بر عمق و گستره آگاهي‌هاي علمي ما افزون گردد، بر وجود مشکلات و مسائلي عميق‌تر و البته در نگاه ابتدايي، ناپيداتر، واقف مي‌گرديم؛ مسائل و مشکلاتي که حل آنها، تأثيرات سرنوشت‌سازي بر عميق‌ترين لايه‌هاي زندگي ما خواهد گذاشت. پژوهش‌هاي علمي، راهي است که چگونه زيستن ما، و در نهايت، فرهنگ را سامان خواهد داد و به ساخت تمدني غني و قويم، رهنمون مي‌گردد. همه اندوخته دانش‌ و معارف اسلامي که امروز در اختيار ما قرار دارد، مرهون پژوهش‌هاي بسياري است که تاکنون، توسط انديشمندان مسلمان، انجام گرفته است. الزام به ارتقاء و گسترش علم و دانش و ضرورت رونق پژوهش‌هاي علمي بر پايه آنها، در شرايط فعلي، براي ما ايرانيان مسلمان، بسيار حياتي و ضروري‌تر از همه دوره‌هاي تاريخي است. هرگونه تلاش براي ارائه الگوي زندگي اسلامي، بدون توجه جدي به ضرورت انجام پژوهش‌هاي عميق علمي در حوزه‌هاي مختلف علوم اسلامي و انساني، کاملاً بي معني و بي ثمر خواهد بود. فقر علمي، اساسي‌ترين مشکل ما براي وقوف به مسائل واقعي و کشف مسائلي جديد است. فقر علمي، بطور عمده، ناشي از عدم اهتمام به مطالعه مستمر، عميق و روشمند است. در بخشي از جامعه علمي ما، مطالعه، عنصر و گوهري فراموش شده است. هر روزه، شاهد توليد آثار شبه علمي متعددي هستيم؛ اما اين آثار، به چه ميزان، ناظر بر مسائل جدي است، تا چه ميزان براي پاسخ به آنها تلاش شده است و تا چه ميزان، بر دانشي عميق، وثيق و روزآمد استوار شده‌اند؟ ما براي کسب آگاهي‌هاي بيشتر، وقوف به مشکلات و ايجاد مسائلي عميق، راهي جز مطالعه نداريم. بسياري از آثار علمي ما، بيش از آنکه از بکار نبردن روش‌هاي مناسب، رنج برند، از فقر علمي رنج مي‌برند. هر روز، بر انبوه پرسش‌ها و چالش‌هاي علمي، معرفتي و اخلاقي افزون مي‌گردد و حوزه‌هاي علميه به عنوان اصلي‌ترين نهاد و سازمان ديني و معرفتي، بايد پاسخگوي اين نياز‌هاي جدي بوده و براي آينده نيز طرح‌ريزي نمايد. اين، نه تنها يک وظيفه است، بلکه حوزه علميه بايد بکوشد انجام صحيح آن را با قوّت، بر عهده خود نگاه داشته و همواره بر آن اهتمام ورزد. وظيفه توليد و ترويج علوم اسلامي و علوم انساني، بر دوش حوزه‌هاي علميه بوده و هست و توليد علم، جز با انجام پژوهش‌هايي که بر مبناي مطالعاتي عميق و دقيق بنا شده، صورت نخواهد گرفت. 

منتشر شده در ويژه​ نامه چهارمين جشنواره علامه حلي(ره) استان تهران.

تاريخ انتشار: ارديبهشت 1393